Tessa Ham
Tessa Ham | LinkedIn Mindset 1 jul 2020

Werkstress verminderen? Zo ga je om met stressvolle gedachten

Zeg eens eerlijk: kun je jouw beste werk doen als je last hebt van werkstress? Voor bijna iedereen is het antwoord op die vraag ‘nee’. Sterker nog, voor de meesten zorgt werkstress er juist voor dat we slechter gaan presteren. Dat is een probleem. Wanneer we last hebben van werkstress, is dat vaak juist hét moment waarop we helder en goed moeten kunnen nadenken.

Maar ja, hoe kan je op zo’n moment je werkstress verminderen?

Veranderen hoe je met werkstress omgaat

Lisa Penney is business hoogleraar aan de Universiteit van Zuid-Florida en doet al ruim twintig jaar onderzoek gedaan naar de oorzaken en gevolgen van werkstress. “Je kunt werkstress niet helemaal uitbannen”, zegt ze in haar TEDx Talk. “En zelfs als we het gekund hadden, was dat niet iets positiefs. We hebben uitdaging nodig om te leren en te groeien.” Je kunt wel de manier veranderen waarop je met werkstress omgaat.

Tijdens haar jarenlange en prijswinnende onderzoek is ze erachter gekomen dat onze gedachten vervormd kunnen raken. “Fundamentele aannames die je dagelijks doet over de wereld en de mensen daarin (inclusief jezelf), zijn niet altijd te vertrouwen”, legt Penney uit. “Dat komt doordat onze hersenen zo bedraad zijn dat we snelle beslissingen willen nemen, niet per se accurate en nauwkeurige.”

Snelle en langzame modus

Daniel Kahneman, een Nobelprijs winnende econoom, heeft ontdekt dat ons brein informatie op twee verschillende manieren verwerkt: langzaam en snel. “Ons snelle brein is enorm efficiënt en maakt automatische beslissingen op basis van een aantal details, waarvan het denkt dat het belangrijk is. Dit wordt gebaseerd op ervaringen in het verleden”, legt Penney uit. “De andere kant van ons brein, de langzame kant, houdt juist rekening met veel meer informatie en denkt kritisch na.”

Onze hersenen gebruiken bijna altijd de snelle modus. Geschat wordt dat meer dan 95 procent van onze gedachten onbewust en automatisch worden gedaan. Dat is handig, snel en efficiënt in situaties waarin we ons vaker hebben bevonden. Het zou niet handig zijn als we uren in de supermarkt staan te drentelen over welke koffie we nou moeten kopen.

Ook interessant: Geloof het of niet: je kan stress ook voor je laten werken

Werkstress verminderen

Maar deze snelle manier van beslissingen maken, brengt ons in de problemen als we tegen een nieuwe situatie aanlopen en stress ervaren. Gelukkig is er ook goed nieuws: met deze nieuw opgedane informatie kan je jouw werkstress wel het hoofd bieden.

Bewust worden

Heb je een stressvolle situatie op werk? Word je dan bewust van het feit dat je hersenen standaard snelle beslissingen nemen, geen nauwkeurige. Even geen idee hoe je dit in de praktijk kunt toepassen? Stel dat je een gedetailleerd voorstel hebt ingeleverd bij je baas, één waar je veel tijd aan hebt besteed, en je baas terug mailt dat jullie er op een later moment naar gaan kijken.

Dan is de kans groot dat je je zorgen gaat maken dat hij of zij er niet blij mee is. Of nog erger, dat je baas niets goed vindt aan jouw voorstel. Maar voordat je deze zorgen de hele tijd gaat herhalen in je hoofd en daardoor geen werk meer afkrijgt, is het goed om de controle over je gedachten weer terug te nemen. Vertel jezelf dat je weet dat je stress hebt en dat dat jouw denken beïnvloedt.

Neem diep adem

“Zodra je dit tegen jezelf hebt verteld, haal adem”, stelt Penney voor. “Als je gestresst raakt, gaat een deel van je brein op stand-by, omdat je lichaam zich klaarmaakt om te vluchten of te vechten. Even diep ademhalen is een signaal aan je lichaam dat je eigenlijk veilig bent.”

Uit onderzoek blijkt dat ademhalingsoefeningen echt je zenuwstelsel kalmeren. Adem diep in (5 tot 6 seconden lang), pauzeer even en adem weer uit (vijf tot zes seconden lang) en herhaal dit net zo lang tot je jezelf voelt kalmeren.

Lees ook: 6 mentale hacks om met stress te kunnen omgaan

Ondervraag jezelf

“Vraag jezelf daarna af: wat is het verhaal dat ik mezelf vertel? Is het waar?” zegt Penney. Ze waarschuwt dat je je eigen gedachten vaak als de waarheid beschouwt, dus stop daar niet. “Vraag jezelf ook af welk bewijs je hebt. Zijn er misschien andere mogelijkheden die ook logisch zijn?”

Misschien heeft je baas het op dat moment even druk en zal hij of zij het later uitgebreid beantwoorden. Misschien beantwoordde je baas de mail onderweg naar een vergadering, maar wilde hij of zij wel bevestigen dat het is ontvangen. Zo zijn er nog tal van logische verklaringen te bedenken die er allemaal niet op wijzen dat je ondermaats presteert of niet gewaardeerd wordt.

Op deze manier nadenken zorgt er niet voor dat je nooit meer stress hebt. Maar door veel te oefenen kun je deze stressgevoelens sneller relativeren. Dit soort gedachtes zijn menselijk en helemaal voorkomen kan niet. Het gaat erom dat je de gedachten herkent en in twijfel trekt.

Hoe meer je de tijd neemt om je gedachtes te betwijfelen, hoe betere beslissingen we kunnen maken in zo’n stressvolle situatie. “Kortom: geloof niet alles wat je denkt, en je zal helderder kunnen denken en uitdagingen beter aankunnen”, zegt Penney.

Lees ook: 6 verrassende tekenen dat je lichaam last van stress heeft

In 4 weken naar een productiever leven?

Meld je aan voor onze wake-up letter en volg onze productiviteitscursus

Reageer op artikel:
Werkstress verminderen? Zo ga je om met stressvolle gedachten
Sluiten