Jelle Derckx in gesprek met Thijs Launspach over zijn definitie van succes

Wat is succes? Die definitie is voor iedereen anders. In de podcast ‘wat is succes?’ gaat Jelle Derckx op zoek naar wat succes nu precies is in deze tijd. Hij gaat in gesprek met mensen die in hun leven een andere definitie hebben gekregen van succes en onderzoekt wat die verandering triggerde.

Op Spotify luister je de verkorte versie van het gesprek (15 minuten), maar op WorkJuice mogen we het hele gesprek tussen Jelle en zijn gasten delen. En daar zitten heel wat mooie learnings in.

View this post on Instagram

About last night: gisteren de boekpresentatie van Werken Met Millennials in de prachtige Studio van Pakhuis de Zwijger. De opkomst was overweldigend: er paste niemand meer bij. @nadine_ridder deed een geweldige column, @aikkramer deed de presentatie en @lottespijkerman nam als directeur van het Happiness Lab het eerste exemplaar in ontvangst. Zo veel lieve bekenden én onbekenden die kwamen luisteren en een borrel kwamen drinken. Overladen met aandacht en kado’s; het is verjaardag, kerst en sinterklaas ineen. Ik ben vandaag de gelukkigste man op aarde! Foto: @bentemariahilkens

A post shared by Thijs Launspach (@thijslaunspach) on

In de vierde aflevering spreekt Jelle met Thijs Launspach, psycholoog en auteur van meerdere boeken waaronder Fokking Druk, Werken Met Millennials en Werk Kan Ook Uit. Een aardig rijtje aan vakliteratuur die je moet lezen als je merkt dat stress je soms teveel wordt (of überhaupt meer wilt weten over stress en burn-out).

Thijs is gespecialiseerd in de onderwerpen stress en millennials. Hij weet veel over de zin en onzin van stress en hoe we daar het beste mee om kunnen gaan. Is Thijs dan ook stressvrij? En zorgt dat voor meer succes in het leven?

Ook lezen: Jelle Derckx in gesprek met Jennie Gielen over haar definitie van succes

Hoi Thijs, wat is nu jouw definitie van succes?

“Ik dacht altijd dat dat vooral ging om de beste zijn op een bepaald gebied. Of dat nu is dat je goed kan zwemmen, veel boeken hebt verkocht of een ander gebied waarop je succesvol wilt zijn.

Tegenwoordig ben ik er anders over gaan nadenken. Er ontbreekt volgens mij nog iets. Eén van mijn helden is de psycholoog Jordan Peterson. Ik hoorde hem daarover praten en vond het heel passend.

Hij zegt namelijk: je zou je werk kunnen zien als een soort spel. Sommige mensen zijn daar heel goed in, anderen wat minder en je hebt de allerbesten. De definitie van succes zou dan kunnen zijn: hoe goed je bent in een bepaald spel.

“Echt succes heb je als je goed bent in het aanleren van nieuwe spellen.”

Maar er is nog iets anders wat daarbij komt kijken. Volgens mij is de definitie van echt succes hoe goed je bent in het aanleren van een nieuw spel én hoe goed je überhaupt bent in het spelen van meerdere spellen.

Dus dat betekent niet dat je alleen in jouw specifieke gebied goed bent, maar dat je bijvoorbeeld ook een goede vader bent of goed rust in je leven kunt inbouwen. Dat soort zaken zijn ook spellen waar je succes in kunt hebben. De optelsom van al die verschillende spellen is het succes wat je in je leven hebt.”

Maakt het nog uit wat je in die spellen doet?

“Over het algemeen is het zo dat mensen die heel succesvol zijn in een bepaald spel, ook vrij snel andere spellen onder de knie krijgen. Zij hebben het vermogen om in verschillende spellen snel de regels te leren en te snappen wat de bedoeling is.

Het is zo dat succes op één levensgebied zich vrij snel uitspreid naar succes op andere velden. Het maakt dus niet uit welk specifieke spel je speelt, maar om hoe snel je een nieuw spel onder de knie krijgt.”

“Succes in het leven gaat ook om een goed mens zijn.”

Dus het maakt niet uit wat je doet, zolang je goed bent in het spel ben je succesvol.

“Het gaat ook over empathisch zijn en het spel spelen op een manier waarop je niet alleen nu, maar ook op de langere termijn zeker weet dat je het gezond en gelukkig kunt volhouden. Dat gaat dus over zelfzorg.”

Wat is voor jou het spel in je leven?

“Dat kunnen veel verschillende dingen zijn. Ik ben nu bezig met het schrijven van boeken. Dat is een redelijk goed geformuleerd spel met duidelijke spelregels. Het succes van een boek kan je aflezen van het aantal verkochte exemplaren en aan goede recensies. Een duidelijk spel dus.

Maar iets heel anders is bijvoorbeeld de verbouwing waar ik in zat. Een verbouwing op een goede manier afronden, de juiste stappen nemen en alles overzien zonder dat je gefrustreerd raakt is ook een spel.

Het leven bestaat uit veel van zulke games, waarbij je in sommige heel goed bent en in sommige wat minder. Maar bij het totaalplaatje van al die games er redelijk goed uitkomt.”

Wat heeft Jordan Peterson voor jou verandert?

“Eerst dacht ik dat je succesvol moest zijn in één ding, maar je bent succesvol als mens als je verschillende spellen kunt spelen. Maar ook dat mensen graag met jou willen spelen en dat je vrij makkelijk een nieuw spel aanleert.

En wat ik daar zelf nog bij wil aanvullen is dat je tijdens het spelen goed voor jezelf moet zorgen, zodat je het ook op de lange termijn volhoudt.”

Als je spellen kiest die jij leuk vindt, word je automatisch gelukkig?

“Deels. Ook als je een baan hebt die je fantastisch vindt, is het goed om af en toe even je voet van het gaspedaal te halen. Puur omdat je eigenlijk alleen het beste uit jezelf kan halen op het moment dat je dat compenseert met voldoende rust en headspace.

Als je niet goed in je vel zit en je werk past niet bij wie je bent, kan je in een burn-out terechtkomen. Maar er zijn ook mensen die hun werk geweldig vinden en vergeten om op zichzelf te passen. Ze beginnen slecht te slapen, slecht te eten en belanden in een stress-spiraal, ondanks dat ze hun werk te gek vinden.

“Het is altijd belangrijk om je prestaties te compenseren door voldoende rust te nemen.”

Stress is zoiets waar je niet zelf voor kiest. Een beetje stress is niet erg en heb je ook nodig om jezelf te ontwikkelen. Chronische stress is wél heel slecht voor je.”

Ook interessant: Jelle Derckx in gesprek met Judith Noordzij over haar definitie van succes

Is stress hetzelfde als angst?

“Nee. Angstig zijn of paniek hebben heeft te maken met de activatie van je lichaam, maar stress is een lichamelijke en geestelijke reactie op een situatie. Dat heeft ook te maken met wat je voelt, zoals angst of verdriet, maar stress gaat over die onmiddellijke reactie. Het is het overlevingsinstinct dat het overneemt.”

Wat heeft de meeste invloed gehad op de verandering van jouw definitie van succes?

“Dat heeft te maken met het feit dat ik in mijn carrière tot nu toe veel verschillende dingen gedaan heb. Mijn vader heeft op vroege leeftijd besloten dat hij tandarts werd. Dan ben je bezig om dezelfde skill die je hebt steeds weer aanscherpen.

Dat is niet het type carrière wat we tegenwoordig veel hebben. Nu zijn we bijvoorbeeld een tijdje zelfstandig ondernemer, dan werken we weer even voor een baas en dan doen we toch weer even iets anders.

In mijn geval was dat bijvoorbeeld docent zijn, op een podium dingen vertellen en boeken schrijven. En die verandering van m’n definitie kwam voort uit het inzicht dat het – in mijn situatie – niet gaat om één ding zo goed mogelijk doen, maar juist steeds jezelf opnieuw uitvinden.”

Heb je ook veel gedaan wat je niet leuk vond?

“Ja natuurlijk, maar ik heb vooral dingen gedaan die ik wel leuk vond. Zo heb ik twee jaar als kok gewerkt in een restaurant en daarvoor hield ik me bezig met politiek.

Allemaal dingen die ik leuk en interessant vond, maar voor een bepaalde periode. Wel kan ik dingen die ik heb geleerd in die spellen weer toepassen op andere spellen.

Het is belangrijk om erachter te komen dat dingen je niet liggen. Dat je een bepaald plan had en dat helemaal had uitgestippeld, maar erachter komt dat je er toch geen fluit aan vindt. Dat hoort helemaal bij deze tijd.

In de fase van je 20ste tot misschien wel je 40ste probeer je een aantal dingen. Je komt erachter waar je goed in bent, wat je leuk vindt, maar ook wat je niet interessant vindt en wilt laten vallen. Dat hoort echt bij deze tijd en was anders in generaties voor ons.”

Kan je uitleggen waar dat verschil met andere generaties vandaan komt?

“Wat je heel duidelijk ziet is dat Generatie X en Boomers zijn opgevoed met het idee dat je hard moet werken. Dat harde werken is vooral vervelend en als het af en toe leuk is, is dat mooi meegenomen.

In onze generatie zie je heel erg dat je werk je passie moet zijn. Je moet er betekenis uit halen. En bovendien: je kunt worden wat je wilt als je maar hard genoeg je best doet.

Als je dat gelooft, geloof je ook het tegenovergestelde. Als je niet hard genoeg je best hebt gedaan is het ook je stomme, eigen schuld als iets niet lukt.

Dat is de individualistische manier waarop deze generatie is opgegroeid. Het idee dat je zelf iets van je leven moet maken, maar ook dat je pas meetelt als mens als je bijzondere dingen doet.”

Hoe is die verandering begonnen?

Het gaat over de tijd waarin zo’n generatie opgroeit. Bij ons was dat een tijd van welvaart en the sky is the limit, maar sinds de jaren ’50 en ’60 zijn we ook steeds individualistischer geworden.

Dat is ons referentiekader. Daarvoor was het allemaal collectivistischer. Dan is de groep waartoe je behoort belangrijk. Wij zien vooral het individu en de rechten van het individu als het belangrijkste.”

Als ik zeg ‘succesvol’, aan wie denk jij dan?

Ik denk aan schrijvers die ik bewonder, zoals Haruki Murakami. Hij is mijn lievelingsschrijver en ontzettend goed in wat hij doet, maar is ondertussen ook fervent marathonrenner.

Ook iemand als Jordan Peterson vind ik succesvol. Hij is in zijn politieke statements wel wat controversieel, maar zegt ook veel interessante dingen over de menselijke psyche. Hij weet dat precies zo aan te geven dat hij er veel mensen mee inspireert.

Maar de lijst is eindeloos, want ik denk nu aan Tim Ferris, de schrijver van The 4-Hour Work Week.”

Wat zijn de gelijkenissen tussen deze 3 mannen?

“Het hoeven niet perse mannen te zijn. Ook iemand als Esther Perel is een grote heldin van mij. Wat ze met elkaar gemeen hebben is dat ze heel goed zijn in wat ze doen en dat ze iets wat in een kleine groep belangrijk is beschikbaar weten te maken voor een enorm publiek.

Daarnaast hebben ze verstand van verschillende dingen. Hun kennis houdt niet op bij hun vakgebied. Ze blijven zich interesseren in van alles en lezen veel. Ook dat hebben ze gemeen.”

Meer verhalen over succes:

In 4 weken naar een productiever leven?

Meld je aan voor onze wake-up letter en volg onze productiviteitscursus

Reageer op artikel:
Jelle Derckx in gesprek met Thijs Launspach over zijn definitie van succes
Sluiten