Reflecteren vaag en zweverig? 3 praktische methodes om stil te staan en terug te blikken

We zijn het erover eens: reflecteren en terugblikken is belangrijk. Het helpt je te groeien als persoon en zo uiteindelijk je doelen te behalen. Maar toch is het best een vaag en zweverige term. Want wat doe je precies bij dat reflecteren? Als jij het ook lastig vindt hoe je het precies moet aanpakken en praktisch bent ingesteld, is het fijn om een methode te gebruiken bij het reflecteren.

Op deze manier heb je een beetje handvaten en kun je toch van alle voordelen profiteren die het reflecteren met zich mee brengt.

STARR methode reflecteren

De bekendste methode om te reflecteren is misschien wel de STARR methode. Mensen die een hbo-studie hebben gedaan, krijgen misschien ook flashbacks nu. Bij veel hbo-opleidingen wordt het STARR-model namelijk gebruikt om te reflecteren.

STARR staat voor:

  • Situatie
  • Taak
  • Actie
  • Resultaat
  • Reflectie

Deze methode wordt vaak gebruikt om op een bepaalde situatie te reflecteren. Als we even verder inzoomen op de verschillende letters, kun je volgens Scribbr de volgende vragen aan jezelf stellen.

Situatie

  • Wat was de situatie?
  • Wanneer speelde de situatie zich af?
  • Wie waren erbij betrokken?

Taak

  • Wat was je taak en je rol?
  • Wat wilde je bereiken?
  • Wat werd er van je verwacht of wat verwachtte je van jezelf in deze situatie?

Actie

  • Hoe heb je het aangepakt?
  • Waarom heb je het zo aangepakt?

Resultaat

  • Heeft het gewerkt?
  • Waarom wel of waarom niet?

Reflectie

  • Wat heb je ervan geleerd?
  • Hoe vond je dat je het hebt gedaan?
  • Was je tevreden met de resultaten?
  • Wat zou je volgende keer eventueel anders of beter doen?
  • Kun je wat je hebt geleerd ook toepassen in andere situaties?

Reflecteren ABC methode

De ABC methode kan eventueel nog aangevuld worden met de DEF. In dit geval staan de letters voor:

  • Aanleiding: Wat is er gebeurd?
  • Belangrijk: Wat was daar belangrijk aan voor je?
  • Conclusie: Welke conclusie trok je daaruit over hoe te handelen?
  • Doen: Handelde je ook zo of deed je in werkelijkheid iets anders?
  • Effect: Wat was het effect van wat je deed?
  • F: Ben je tevreden over hoe je hebt gehandeld? Klopte je analyse? En wat had je anders kunnen doen?

Ook bij de ABC methode zoom je dus in op bepaalde situaties (in bijvoorbeeld het afgelopen jaar).

Persoonlijkheidsmodel van Bateson

Wil je liever reflecteren op jou als persoon en de keuzes die je gedurende het jaar hebt genomen? Dan is het persoonlijkheidsmodel van Bateson als methode misschien een betere manier om te reflecteren. Bateson gaat ervan uit dat je persoonlijkheid is te onderscheiden in zes niveaus of lagen, lezen we op Lancelots.

  • Omgeving: Waar reageer ik op, wanneer en met wie?
  • Gedrag: Wat doe ik, hoe handel ik?
  • Bekwaamheden: Wat kan ik, hoe pak ik het aan?
  • Overtuigingen: Waarom doe ik het, wat vind ik belangrijk?
  • Identiteit: Wie ben ik, wat is mijn levensdoel?
  • Betrokkenheid: Van waaruit handel ik?

Bij het reflecteren aan de hand van het persoonlijkheidsmodel van Bateson stel je jezelf dus open vragen aan de hand van deze zes niveaus. Ook hier helpt het overigens om bepaalde situaties naar voren te halen.

Zelf reflecteren

Het is goed om te weten dat jij helemaal zelf aan het roer staat als je gaat reflecteren en je niet per se een methode nodig hebt. Je kan dus zelf ook open vragen bedenken als je aan de slag gaat, of je kiest de vragen uit de verschillende methodes die jou het meest aanspreken. Het belangrijkste is dat je even stilstaat bij wie je bent, wat je doet en wat je wilt.

Als je er eenmaal goed voor gaat zitten, zul je zien dat de vragen en bijbehorende antwoorden vanzelf wel komen. Succes!

Dit vind je misschien ook interessant

In 4 weken naar een productiever leven

Meld je aan voor onze wake-up letter en volg onze productiviteitscursus

Reageer op artikel:
Reflecteren vaag en zweverig? 3 praktische methodes om stil te staan en terug te blikken
Sluiten