Tessa Ham
Tessa Ham | LinkedIn Mindset 4 nov 2018

Het Imposter Syndrome: het gevoel dat je een oplichter bent

Ik heb constant het gevoel dat er een moment komt in mijn carrière dat ik door de mand val. Ja, ik heb gestudeerd. Ja, ik behaal succes. Maar toch heb ik de hele tijd het knagende gevoel dat ik een oplichter ben. Dat ik eigenlijk maar wat doe. Herkenbaar? Gefeliciteerd… Je hebt het Imposter Syndrome.

Mensen met het Imposter Syndrome, oftewel het ‘bedriegerssyndroom’ denken dat het niet lang meer zal duren voordat iemand erachter komt dat ze eigenlijk niets kunnen. Rationeel weten ze wel dat ze de taak goed kunnen uitvoeren, maar toch hebben ze het gevoel iedereen voor de gek te houden. Succes eigenen ze niet snel aan zichzelf toe, eerder aan externe factoren en geluk.

Als bovenstaande alinea voelt alsof het over jou is geschreven, dan lijd je aan het bedriegerssyndroom. Echt een officieel syndroom is het trouwens niet. Maar dat betekent niet dat je alleen bent. Coach en bedrijfskundige Vreneli Stadelmaier deed onderzoek naar het Imposter Syndrome onder zeshonderd Nederlanders. Maar liefst 75 procent van de vrouwen gaf aan zich te herkennen in de gedachten.

Probleem van succesvolle vrouwen

Opvallend genoeg gaf 50 procent van de mannen aan zich in het Imposter Syndrome te herkennen. Het is dus zeker geen vrouwelijk verschijnsel, maar toch komt het vaker voor bij vrouwen. Internationale onderzoeken vertellen hetzelfde. Ook lieten die zien dat het syndroom vooral een vloek is van slimme mensen. Hoe succesvoller je bent, hoe groter de kans is dat je er last van hebt.

Toen ik zelf hoorde van het Imposter Syndrome, was ik blij dat ik niet de enige was die mij zo voelt. Maar ja, vroeg ik mezelf af, wat kan ik er aan doen? Het gevoel een bedrieger te zijn, is niet alleen oncomfortabel. Het hield me ook tegen in mijn carrière. Soms maakte ik een opmerking niet in een vergadering, omdat ik bang was dat iedereen zich naar mij zou omdraaien en zou zeggen: “Wat doe jij eigenlijk hier?”

Ook interessant: Te veel werken: ambitieus of workaholic? Hier moet je op letten

Tips om met het Imposter Syndrome om te gaan

Ik heb nog een lange weg te gaan, want ik krijg nog steeds een hartverzakking als iemand zegt dat hij over mijn werk wil praten. Maar de waarheid is dat er geen magische manier is om er geen last meer van te hebben. Jezelf overtuigen duurt even. Deze drie dingen hebben mij in ieder geval erg geholpen:

Bekijk jezelf of je prestatie vanuit de derde persoon

Een tip die ik ooit van een vriendin kreeg, was om vanuit de derde persoon naar jezelf te kijken. Wat nou als een vriendin of een vreemde jouw prestaties behaalde? Zou je dan nog steeds denken dat ze gewoon geluk heeft en dat ze eigenlijk niets kan? Precies. Dat is een belachelijke gedachte. Deze tip hielp mij erg mijn gevoel te relativeren.

Bijhouden wat je successen zijn

Bij mij gaan het Imposter Syndrome en uitgaan van het worst case scenario hand in hand. Mijn oplossing? Ik houd bij – bijvoorbeeld voor een functioneringsgesprek of een belletje van een opdrachtgever – wat ik verwachtte en wat er uiteindelijk echt gebeurde. Het klinkt misschien een beetje stom om dat in een notitieboekje bij te houden, maar elke keer dat ik ze lees, denk ik: verrek, ik ben eigenlijk verdomd lekker bezig.

Je bent in goed gezelschap

Zoals hierboven al is beschreven ben je niet de enige die zich zo voelt en hebben vooral succesvolle vrouwen er last van. Sheryl Sandberg, de COO van Facebook, vertelt bijvoorbeeld in haar boek Lean In dat ze last heeft van het Imposter Syndrome. Niet alleen in het begin van haar carrière. “Er zijn nog steeds dagen dat ik wakker word en me een oplichter voel.” Ook de succesvolle Tina Fey, Natalie Portman en Emma Watson hebben in speeches of interviews vertelt dat ze bang zijn ooit door de mand te vallen.

Like the smell of fresh juice in the morning?

Meld je aan voor onze wake-up letter

Reageer op artikel:
Het Imposter Syndrome: het gevoel dat je een oplichter bent
Sluiten