Dag van de Arbeid: wat is het en waarom is 1 mei in Nederland geen vrije dag?

In Nederland gaan wij op de Dag van de Arbeid gewoon aan de arbeid. Dat is anders dan in de meeste Europese landen, waar 1 mei een vrije dag is. Wat wordt er gevierd op deze dag? En waarom viert Nederland deze dag niet?

Wat vieren we op de Dag van de Arbeid?

1 mei mag dan een (socialistische) feestdag zijn, het is vooral een dag van protesten voor betere werkomstandigheden. De dag is ontstaan in de Verenigde Staten in de negentiende eeuw, waar toen al jarenlang werd gestreden voor een kortere werkdag van acht uur. 1 mei was ieder jaar de dag waarop de arbeidscontracten vernieuwd moesten worden, waardoor dit de ideale dag was om de straat op te gaan.

De eerste officiële internationale Dag van de Arbeid was op 1 mei 1890, als eerbetoon aan de demonstraties in Chicago vier jaar eerder op deze dag. De staking liep toen uit de hand en aan beiden kanten (van de demonstranten én de politie) vielen doden. Tijdens de eerste Dag van de Arbeid waren er grote demonstraties in veel Amerikaanse steden en Europese landen. Met succes, want in dat jaar en de jaren die volgden werd in veel landen de acht-urige werkdag ingevoerd.

Lees ook: Krijgen we binnenkort werkdagen van zes uur?

Toen het demonstreren niet meer nodig was, besloten de meeste landen dit om te zetten in een nationale feestdag. De Amerikanen vieren dit tegenwoordig in september (Labor Day), maar in Europa is de Dag van de Arbeid nog wel op 1 mei. Zo zijn er in Rusland op deze dag massale parades en in Berlijn en Hamburg gaan extreemlinkse demonstranten en de oproerpolitie traditiegetrouw op de vuist.

Maar waarom vieren we in Nederland niet de Dag van de Arbeid?

Een vrije dag om te protesteren werd in Nederland niet toegekend door de overheid, vertelt Ton Wilthagen aan NU.nl. Hij is hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit van Tilburg. In ons land vroeg niemand erom, zoals in andere landen. De strijd tussen werknemers en fabrieksbazen werd in Nederland veel minder heftiger gevochten dan in andere landen, waardoor 1 mei nooit echt een vrije dag werd. De acht-urige werkdag werd bij ons in 1919 ingevoerd zonder rellen.

Historicus Sjaak van der Velden beaamt in het AD dat Nederlanders minder strijdlustig zijn. “Bij vakbond NVV werd eind jaren vijftig al gezegd dat ze negentig procent van de doelen gehaald hadden. Dan is er geen behoefte meer aan strijd.”

Bovendien hebben we vlak daarvoor al één van de mooiste feestjes ter wereld. Toen Koninginnedag een feestdag voor iedereen (en niet alleen de socialistische partij) werd, verdween 1 mei naar de achtergrond. Twee vrije dagen vlak na elkaar was toch net te veel van het goede.

Wil je weten op welke je dit jaar wél vrij bent? Hier vind je een overzicht van alle feestdagen.

Like the smell of fresh juice in the morning?

Meld je aan voor onze wake-up letter

Reageer op artikel:
Dag van de Arbeid: wat is het en waarom is 1 mei in Nederland geen vrije dag?
Sluiten