Tessa Ham
Tessa Ham | LinkedIn Mindset 1 augustus 2020

Zo word je assertiever en kom je beter voor jezelf op

Misschien heb je het zelf besloten, of misschien heb je het van anderen als feedback gehad: je mag wel wat assertiever zijn. Maar wat betekent ‘assertief zijn’ eigenlijk precies? En nog belangrijker: hoe kan je in de praktijk assertiever zijn?

We delen de betekenis en voorbeelden van assertief zijn en geven daarna tips hoe je assertiever kunt zijn.

Assertief zijn betekenis

Wat betekent ‘assertief zijn’ nou eigenlijk? Veel mensen denken dat het een synoniem is voor zelfvertrouwen. Maar hier blijft assertiever zijn zeker niet bij. “Je komt op voor je eigen belangen op een manier die bij de situatie past en die zowel respectvol is naar jezelf als naar de ander”, lezen we op Carrièretijger.

Naast assertief zijn heb je nog twee andere vormen van gedrag. Houd jij te veel rekening met het belang van een ander en kom je niet genoeg op voor je eigen belangen? Dit gedrag noemen we subassertief. Aan de andere kant van de schaal vinden we een woord dat je waarschijnlijk kent. Als je vooral opkomt voor je eigen belangen en die van de ander negeert of simpelweg niet opmerkt, noemen we dat agressief.

Op de schaal van subassertief tot agressief ligt assertief dus precies in het midden. Je houdt hierbij rekening met je eigen belangen én die van de ander. Robert Haringsma geeft al ruim tien jaar assertiviteitstraining en deed onderzoek naar assertiviteit en zelfvertrouwen. Op De Psycholoog geeft hij een mooi praktisch voorbeeld, zodat je zelf kan herkennen waar op de schaal jij je bevindt.

Voorbeeld assertief zijn

Er wordt iets gevierd en daar hoort natuurlijk taart bij. Bij het verdelen van de taart, zal een subassertief iemand de rest eerst laten pakken en dan kijken wat er voor hem/haar overblijft. Een agressief iemand pakt waar hij behoefte aan heeft, ook als dat betekent dat een ander misschien minder of geen taart heeft.

Een assertief iemand geeft aan hoeveel taart hij/zij wil en laat de ander dat ook aangeven. Vervolgens kijken ze samen of ze de taart op zo’n manier kunnen verdelen dat iedereen krijgt waar hij blij van wordt.

Assertiever zijn heeft veel overlap met het begrip zelfvertrouwen. Als jij een lage eigenwaarde hebt, is het moeilijk om voor jezelf op te komen. Haringsma noemt assertiviteit dan ook heel mooi sociaal zelfvertrouwen.

Lees ook: 4 tips om je zelfvertrouwen te boosten als je assertiever op werk wilt zijn

Assertiever zijn op werk

In je persoonlijke leven is het belangrijk om assertiever te zijn, maar vooral op werk zal je moeten oefenen met assertiever worden. De volgende situaties vragen om assertiviteit:

  • Een situatie vraagt om negatieve feedback.
  • Je hebt een andere mening.
  • Je krijgt een verzoek van een collega waar je geen tijd voor hebt en moet ‘nee’ zeggen.
  • Jij wil iets van een ander (bijvoorbeeld: onderhandelen).

Assertiever zijn: hoe doe je dat?

Goed, we weten nu wat assertiviteit is. Maar hoe kunnen we deze kennis gebruiken om ook echt assertiever te zijn? Allereerst is het goed om te weten dat er geen wet is die zegt dat je assertief moet zijn. Het is niet erg als je in bepaalde situaties wat agressiever of subassertiver bent. Het wordt pas problematisch als je altijd naar een bepaalde kant helt.

Diep van binnen weet iedereen hoe je assertiever kunt zijn. We weten allemaal hoe je het beste kunt reageren op je baas die voor de zoveelste keer vraagt of je kunt overwerken, terwijl je partner een belangrijke presentatie heeft waar je eigenlijk bij zou zijn. Of als iemand je maar blijft onderbreken in een vergadering. Waarom is het dan toch zo lastig om in de praktijk assertiever te zijn?

Als jij subassertief reageert, ben je waarschijnlijk bang om de ander te kwetsen of om jezelf te kwetsen. Het kan ook zijn dat je niet durft aan te geven dat je iets niet snapt, omdat je bang bent dat je het zou moeten weten. Als jij vaak agressief reageert ben je waarschijnlijk bang dat mensen over je heen zullen lopen en geen rekening met jou belangen zullen houden. Misschien is dit in het verleden wel gebeurt en doe je er nu alles aan om dit te voorkomen.

Het ontwikkelen van assertiviteit

Welke reden jij ook hebt, de enige manier om meer assertiviteit te ontwikkelen, is door de te oefenen. Het is spannend om dit meteen te doen op je werk of met iemand om wie je geeft. Probeer het dus bijvoorbeeld eerst uit in een winkel of restaurant. Geef het aan als er iets is waar je niet blij mee bent. En onthoud: het is niet de bedoeling dat je agressief gedrag vertoont. Vraag het dus vriendelijk en glimlach erbij en kijk wat het resultaat dan is.

Je kunt niet verwachten dat het in één keer goed gaat, maar dat is ook helemaal niet erg. Hoe vaker je het doet, hoe beter het zal gaan.

Lees ook: Zo durf je meer risico’s te nemen in het leven

Rationeel denken

Pas als je gaat oefenen met assertiever zijn, zal je zien dat de overtuigingen die je hebt, helemaal niet rationeel zijn. Overtuigingen als: ‘mensen zullen boos op me worden als ik me niet subassertief gedraag en dat is verschrikkelijk’. Pas als jij voor jezelf opkomt (en daarbij de belangen van de ander meeneemt) zie je dat de ander niet boos wordt.

De volgende keer dat je zo’n overtuiging van jezelf herkent, vraag jezelf dan af: is deze gedachte rationeel?

Lees ook: Zo wijs je iemand op zijn slordige werk

Reageer op artikel:
Zo word je assertiever en kom je beter voor jezelf op
Sluiten