4 op de 10 werkende vrouwen benadeeld vanwege zwangerschap of moederschap

Afgewezen worden bij een sollicitatie, waarbij er soms zelfs expliciet wordt gezegd dat het vanwege de zwangerschap was. Geen vast contract krijgen omdat je zwanger bent. Geen opleiding kunnen volgen, een lager salaris dan je mannelijke collega, en geen goede afspraken over terugkeer naar werk na je verlof. Het zijn dagelijkse voorbeelden van zwangerschapsdiscriminatie waar Nederlandse vrouwen op grote schaal mee te maken krijgen.

Dat moet veranderen, vindt platform How About Mom.

Niets veranderd in 8 jaar

In 2012 en 2016 deed het College voor de Rechten van de Mens onderzoek naar zwangerschapsdiscriminatie. In 2020 blijkt er niets veranderd aan de situatie. Jaar na jaar blijkt dat vier op de tien vrouwen (43%) op de arbeidsmarkt wordt benadeeld vanwege een zwangerschap of het moederschap.

Ook bij onderzoek onder How About Mom’s community blijkt dat (aanstaande) moeders dagelijks te maken krijgen met zwangerschapsdiscriminatie. “Contracten die niet worden verlengd, functies en taken die plots aan collega’s zijn uitbesteed, een werkplek die niet langer bestaat of tijdens je verlof worden ontslagen… Het zijn schrijnende voorbeelden uit de praktijk waar vrouwen die moeder zijn geworden mee te maken krijgen.”

Zwangerschapsdiscriminatie

Dit wordt zwangerschapsdiscriminatie genoemd. Waar kun je dan aan denken? Dit zijn feiten en cijfers uit het onderzoek uit 2020:

  • 1 op de 5 vrouwen werd afgewezen bij sollicitaties vanwege zwangerschap, moederschap of kinderwens. Bij 1 op de 10 sollicitanten werd dit zelfs expliciet gezegd.
  • 1 op de 3 (34%) vrouwen die op het punt stonden een nieuw contract te ondertekenen, zag dat contract vanwege haar zwangerschap op het laatste moment nog aangepast worden of geheel van tafel verdwijnen.
  • Bijna de helft (49%) van alle vrouwen met een tijdelijk contract wordt (vermoedelijk) benadeeld indien dat contract afloopt tijdens of vlak na de zwangerschap. Deze vrouwen zagen hun contract vanwege hun zwangerschap of nieuw moederschap niet worden verlengd, of in sommige gevallen niet worden omgezet naar een vast contract.
  • Een kwart (26%) van alle werknemers die zwanger worden, wordt (vermoedelijk) gediscrimineerd bij de arbeidsvoorwaarden. Ze lopen promoties, salarisverhogingen of bonussen mis, mogen geen opleidingen volgen, of hebben problemen met de afspraken over het zwangerschapsverlof en de terugkeer op het werk na het bevallingsverlof.

Het lastige van zwangerschapsdiscriminatie is dat het slecht herkend wordt, zegt het College voor de Rechten van de Mens. Uit het onderzoek onder 1150 vrouwen blijkt dat 34% van de vrouwen de zwangerschapsdiscriminatie te herkennen. Maar slechts 11% van de werk(zoek)ende vrouwen die zich gediscrimineerd voelen, trekt ergens aan de bel.

Betere ondersteuning van de werkgever

How About Mom gaf op WorkJuice al eerder aan: jonge moeder missen ondersteuning op de werkvloer. Werkgevers kunnen en moeten veel meer doen om het gesprek te voeren over waar je als moeder tegenaan loopt bij het combineren van zwangerschap en werk.

Bijvoorbeeld: maak een persoon verantwoordelijk voor het bespreekbaar maken van zwangerschap en werk. Niet de directe leidinggevende of manager, maar een aparte persoon (of afdeling) die meedenkt wat zwangeren en pas bevallen moeders nodig hebben om hun werk goed te kunnen blijven uitvoeren. ‘Werknemers zitten in een afhankelijkheidsrelatie en zullen uit angst voor sancties niet altijd zelf aan de bel durven trekken indien problemen zich voordoen’, zegt het college in het onderzoek. Juist daarom is zo belangrijk een concreet persoon aan te wijzen waar je met je vragen naartoe kunt.

Werkgevers en HR-professionals moeten weten dat de wet bescherming biedt voor zwangeren en pas bevallen vrouwen, en dat zij deze wettelijke plicht moeten naleven. Er is wetgeving voor extra rustpauzes, borstvoeding en kolven onder werktijd, en bescherming tegen werken onder gevaarlijke werkomstandigheden en tijdens nachtdiensten, en opties om minder uren te werken en ouderschapsverlof. Ook vrouwen kunnen meer doen om zich te verdiepen in wetgeving, blijkt uit het onderzoek van het college.

Nog een advies: doe een check-in bij je werknemer als het verlof bijna afloopt. “We roepen werkgevers op om een check-in te doen. Nu ligt het initiatief bij de vrouw, die na de geboorte veel aan haar hoofd heeft. Wij willen juist werknemers oproepen om voor het einde van de verlofperiode een check-in te doen. Bespreek de terugkeer naar werk, borstvoeding en kolven op werk en luister naar hoe een nieuwe moeder zich voelt. Een werknemer die emotioneel lekker in haar vel zit, is veel productiever.”

Langer verlof

Het moment waarop je in Nederland na je verlof weer gaat werken, is eigenlijk een ongelukkig moment. Uitgaande van de 16 weken zwangerschapsverlof, gaan de meeste moeders weer aan het werk 10 tot 12 weken na de bevalling. Moeder en baby zitten dan nog volop in een belangrijk hechtingsproces.

Pas na een maand of 6 tot 9 merken ouders vaak dat hun baby zich meer zelfstandig gaat gedragen en meer zelf kan gaan doen, en daardoor ook meer ‘los’ van hen komt. In veel Scandinavische landen duurt de verlofperiode van vrouwen en mannen veel langer. Een baby gaat daar ook bijvoorbeeld pas na een jaar naar de opvang.

Weer terug naar werk gaan als je drie maanden geleden bent bevallen, is dus eigenlijk heel ‘onnatuurlijk’. Het kan je dan ook flink bezighouden als nieuwe moeder. Tel daar de schommelingen in hormonen en mentale veranderingen bij op waar nieuwe moeders mee te maken krijgen, en je begrijpt waarom een ‘zachte landing’ op de werkvloer zo belangrijk is.

Trek aan de bel

De ondersteuning voor moeders die weer beginnen met werken, moet beter. How About Mom: het eerlijke moeder-boek helpt (aanstaande) moeders om te weten waar ze recht op hebben. Daarnaast geeft het tips om meer balans te ervaren en helpt het je de keuzes te maken die bij jou passen.

Ook de gratis How About Mom app geeft tips en advies over terugkeer naar werk. In 2021 verschijnt zelfs een speciale cursus gericht op teruggaan naar werk voor (nieuwe) moeders.

Maak jij op jouw werk mee dat je ongelijk behandeld wordt vanwege je zwangerschap of moederschap? Meld het dan. Dit kan bij een vertrouwenspersoon bij je werkgever, het Juridisch Loket of het College voor de Rechten van de Mens.

Verder lezen?

In 4 weken naar een productiever leven

Meld je aan voor onze wake-up letter en volg onze productiviteitscursus

Reageer op artikel:
4 op de 10 werkende vrouwen benadeeld vanwege zwangerschap of moederschap
Sluiten